" نقش حاشیه نشینی در بروز اعتیاد "


پدیده اعتیاد مهمترین و قابل اعتناترین ناهنجاری اجتماعی در جهان کنونی محسوب می شود. درک کلیه  علل و عوامل زمینه ای موجب می شود تا روند پیشگیری، درمان و پیگیری به طور هدفمند طرح ریزی شود. مصرف مواد مخدر از عوامل گوناگونی تاثیر می پذیرد که عواملی همچون عوامل خانوادگی، عوامل گروهی، اجتماعی و فردی از جمله آنهاست. عوامل زیر در حوزه عوامل اجتماعی قرار می گیرد:

1- محیط سکونت: زندگی در محیط های شلوغ و پرجمعیت، حاشیه نشینی، سکونت در محلهایی که خشونت و اعمال خلاف فراوانی زیاد دارد، احتمال سوء مصرف مواد را در نوجوانان افزایش می دهد.

2- مهاجرت، بیکاری و محرومیت های اقتصادی: مهاجرت، وضعیت اقتصادی نامناسب، زندگی در شرایط سخت اقتصادی و میزان کم تحصیلات رابطه بسیار قوی با اعتیاد دارد.

3- عدم دسترسی به سیستم های آگاهی بخش و حمایتی

4- کمبود وسایل ورزشی، تفریحی و فرهنگی

حاشیه نشین را کسی قلمداد می کنیم که جذب نظام اجتماعی- اقتصادی شهر نشده باشد. عدم جذب در نظام اجتماعی-اقتصادی معرف آن است که حاشیه نشین بعنوان یک شهروند مشروع، در جامعه شهری پذیرفته نشده است.

ویژگی های حاشیه نشینان

برخی از ویژگی های بارز حاشیه نشینی عبارتند از:

- مهاجر بودن حاشیه نشینان

- تراکم جمعیت و تنگی جا و بزرگی بعد خانوار

- مشاغل کاذب، بیکاری فصلی و درآمد کم

- بزهکاری

- بدهکاری

- فشار برامکانات و تأسیسات محدود شهری

- نزاع های دائمی با همسایگان و ضرب و جرح-احساس ناخواندگی و ناخواستگی

- احساس عدم امنیت

- اضطراب و افسردگی

- بحران هویت فردی و جمعی

 - زندگی در مسکن غیر قانونی

- مصرف و خرید و فروش مواد مخدر و الکل

- مفاسد جنسی

- بی نظمی و بی ثباتی

- سطح پایین بهداشت، سوء تغذیه، فلج اطفال، ذات الریه و آلودگی محیط زیست

- بی سوادی و کم سوادی و کمبود امکانات آموزشی مردودی و ترک تحصیل زیاد

- درصد قابل ملاحظه زنان بی سرپرست و آسیب پذیر

- درصد قابل ملاحظه جوان و میانسال زندانی

- نفوذ فیلم های غیر مجاز

نتابج و اثرات حاشیه نشینی

به دنبال پدیدار شدن اجتماعات حاشیه نشین مسائل و مشکلاتی دامن گیر شهرها شد که شاید بطور مستقیم زاده مسائل حاشیه نشینی نبود ولی در واقع تاثیر غیر مستقیمی است که عوامل بوجود آورنده و تشدید کننده حاشیه نشینی مسبب آن هستند. تاثیرات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و گاه سیاسی حاشیه نشینی بر سیستم اقتصادی حاکم بر کل جامعه، بر روابط اجتماعی و محیط زندگی شهری و همچنین بر فرهنگی که با آن در تماس هستند و محیط زیستی که به آلودگی و خطرات موجود در آن دامن می زند بسیار خطرناک و مخرب می باشد.

اغلب از حاشیه نشینی بعنوان یک معضل اجتماعی نام برده می شود.معمولا آسیب های اجتماعی مانند بزهکاری و آدمکشی، اعتیاد به مواد مخدر یا پخش و فروش آن و روسپیگری در بین آنان گسترش می یابد. افراد حاشیه نشین به علت دستمزد پایین که خود ناشی از عرضه فراوان نیروی کار غیر ماهراست دارای درامد ناچیز هستند به همین دلیل قادر به تهیه مسکن مناسب نیستند. بدین ترتیب حاشیه نشینی همچنان ادامه می یاید و همینطور استفاده از آلونک ها، کپرها، زاغه ها و وجود افراد زیاد و تراکم بسیار در فضاهای محدود از نظر تربیتی روی فرزندان آنان تاثیر می گذارد و بسیاری از کودکان در محیطی آلوده و کثیف، به دور از مدرسه و بدون هیج وسیله پرورشی و تربیتی بزرگ می شوند.

از آنجایی که حاشیه نشینی از عوامل بسیار مهم در بروز اعتیاد می باشد باید با از میان برداشتن عوامل اجتماعی و اقتصادی موثر در وقوع حاشیه نشینی در پیشگیری از اعتیاد گام موثری برداشت.

منبع: سایت آوای عشق